Overzicht magazines

Food Inspiration Magazine is hét digitale vakblad voor de foodserviceprofessional die op zoek is naar innovatie en inspiratie. Het gratis digitale magazine verschijnt elke maand. Trends, culinaire inspiratie, interviews, conceptwatching en journalistieke reportages staan centraal. Het Food Inspiration Magazine gaat naar ruim 65.000 foodprofessionals en food-volgers in Nederland en België.

Key takeouts
De outtake van de drie sessies vormt de basis voor de Summit van 2020. Door de thematiek samen te overdenken, dilemma’s te bespreken en oplossingsrichtingen te verkennen, komen we tot de meest relevante programmering, werkvormen en sprekers voor de summit. 

In workshop 1 draaide het om verkenning van de thema’s. In totaal zijn er zeven relevante subthema’s gekozen rond het onderwerp betekenis geven. Aan ieder subthema is een inleider gekoppeld, die zowel inhoudelijk specialist is, maar ook de discussie aan tafel faciliteert.

Rondetafelsessies
over betekenis geven...

Tafel 1
Je leven

Tafel 2
De samenleving

Tafel 3
Je organisatie

Tafel 4
Je bedrijfsdoelen

Tafel 5
Het systeem

Tafel 6
De foodketen

Tafel 7
Je gedrag

We zijn gezamenlijk begonnen aan een reis met als eerste bestemming de Food Impactors Summit, die eind maart 2020 voor het eerst plaatsvindt. Tijdens drie workshops - in januari, april en juni 2019 - denken zo’n 70 shiftleaders, gevestigd én aanstormend, na over het thema van de Summit: ‘betekenis geven’. Van iedere workshop maken we een beknopte recap. Dit magazine vat de eerste sessie samen en introduceert de inleiders. 

De 7 thematafels:
Betekenis geven aan...

Klik op de tafel voor een globale samenvatting

Offline: This content can only be displayed when online.

Scroll naar beneden.

Workshop ronde 1
Datum: 29 januari
Locatie: Albert Heijn Hoofdkantoor, Zaandam
Aanwezig: 60 deelnemers, waarvan ongeveer 

1 op de 3 ‘disruptors’

Samenvatting

De vraag is “Wie zijn wij nu? Wat heeft een mens nodig om optimaal mens te zijn? Hoe zou je van het hele leven een mooi leven kunnen maken? Zowel werk als privé?” 

Wij zijn gewend lineair te denken. Daardoor denken we in vooruitgang en nieuwe concepten. Alles wat oud is, lijkt daardoor gedateerd. We leven in een tijd waarin het oude heeft afgedaan. Maar vanuit de Hebreeuwse traditie heeft iets wat oud is zich juist bewezen. Je zou niet zomaar afscheid moeten nemen van wat oud is en niet steeds weer opnieuw moeten beginnen, maar oude ijkpunten gebruiken. Concentrisch denken in plaats van lineair. Ter inspiratie dit gedicht, wat deze denktrant aan tafel perfect lijkt samen te vatten. 

De vicieuze cirkel
Als ik blijf kijken
zoals ik altijd heb gekeken,
blijf ik denken
zoals ik altijd heb gedacht.

Als ik blijf denken
zoals ik altijd heb gedacht,
blijf ik geloven
zoals ik altijd heb geloofd.

Als ik blijf geloven
zoals ik altijd heb geloofd,
blijf ik doen
wat ik altijd heb gedaan.

Als ik blijf doen
wat ik altijd heb gedaan,
blijft mij overkomen,
wat mij altijd overkomt.

Maar als ik nu mijn ogen sluit
en mijn ware zelf voel van binnen,
dan kom ik deze cirkel uit
en kan ik steeds opnieuw beginnen.

(schrijver onbekend)

Offline: This content can only be displayed when online.

Lees meer

Je leven
Inleider: Ad van Nieuwpoort

Ad van Nieuwpoort is predikant in Bloemendaal en Overveen. Auteur van o.a. het boek “Uit de tijd. Wat bezielt een liberale dorpsdominee?" en bekend van de documentaire "Hier ben ik".

“Je kunt pas een rol van betekenis spelen als je weet wie je bent.”

Betekenis geven aan...

Samenvatting

De ontwikkeling die de samenleving nodig heeft, is de overgang naar een regeneratieve economie: een economisch systeem dat dienstbaar is aan Moeder Aarde. Dat gaat dus verder dan circulariteit en duurzaamheid. Om dat te kunnen realiseren moeten we een nieuwe waardetaal vinden. Een taal waarin we de maatschappelijke winst minimaal even zwaar meewegen als de monetaire winst. Er zijn al veel stappen gezet in de richting van zo’n waardetaal, maar nu is het zaak om consensus te bereiken en tot breed gedragen acceptatie te komen. 

Impact carrièrepad
Voor de nieuwe generatie professionals wordt een bedrijf een vehikel om impact uit te oefenen en - letterlijk - te werken aan een betere wereld. De verwachting is dat in mindere mate de consument maar vooral de medewerker bedrijven steeds vaker tot verantwoording zullen roepen. Zij zetten bedrijven het mes op de keel om integer en duurzaam ondernemerschap af te dwingen. Zij gaan indien nodig zelf aan de deuren rammelen bij directies. Bedrijven zullen in de toekomst steeds meer veranderen van onderaf en van binnenuit.

Disruptors worden serieus genomen 
Een andere interessante shift is dat in de voorbije jaren de disruptors in de foodsector de corporates hebben laten inzien dat ook zij in beweging moeten komen. Werden disruptors tot kort geleden door de gevestigde orde gezien als een zwerm vervelende muggen die de rust verstoorden, inmiddels is er bij hen ook de wil om te veranderen. De onderstroom en bovenstroom vinden elkaar in hun gezamenlijke zoektocht naar impact. Zie een bewijs in de overname van de Vegetarische Slager door Unilever. Die samenwerking vereist andere energie, vertrouwen, integriteit en openheid. Meer op cohesie en gezamenlijkheid gericht.

Evolutie of revolutie
Aan tafel voelt iedereen de urgentie: de snelheid van verandering moet omhoog. Maar wat de consequenties zullen zijn als de versnelling niet snel genoeg oppikt, daarover twijfelt men nog. In een pessimistische (of realistische) maatschappijvisie vraagt men zich af of er nog voldoende tijd resteert om die verandering geleidelijk te laten evolueren. Of dat verandering zal worden afgedwongen door gewelddadige revolutie: klimaatactivisme, eco-terrorisme, oorlog om het klimaat te redden. Nu de discussie verder polariseert, kan het onaangenaam worden...

De samenleving
Inleider: Kees Klomp

Kees Klomp heeft maar één doel en dat is de betekeniseconomie in Nederland aanjagen. Dat doet hij onder meer als schrijver van "Pioniers van de nieuwe welvaart" en "Handboek betekenisvol ondernemen" en als spreker.

Betekenis geven aan...
Offline: This content can only be displayed when online.

Lees meer

“Het is hoog tijd dat we een nieuwe waardetaal ontwikkelen, waarin we naast monetaire winst ook maatschappelijke winst meewegen.”

Samenvatting

Voor het betekenis geven aan een gevestigde organisatie is een heldere langetermijnvisie nodig en een gefaseerde transitie. Gefaseerd, omdat de schaal waarop gevestigde organisaties opereren en het meenemen van de omgeving en aanpassen van de keten veel tijd kost.

Front runners
Betekenis geven is een relatief begrip. De impact van een groot bedrijf is groter dan de impact van een klein bedrijf. Echter, beide vormen van betekenis geven zijn even belangrijk. Het mooie was dat alle bedrijven aan tafel een heldere bestaansreden - why - hebben, die ook voelbaar en geloofwaardig is als deze gedeeld wordt. Front runners gaan voorop in het betekenis geven aan hun organisatie, waarbij ze moeten opletten voor het Don Quichot-syndroom.

Je organisatie
Inleider: Joop Egmond

 “Betekenis geven vraagt om geloof en vertrouwen in een betere toekomst.”

Bekijk ter inspiratie deze video van Simon Sinek. Dit filmpje geeft goed aan waar je de energie vandaan haalt om door te gaan in het meer betekenis geven.

Inspiratie

Communiceren over duurzaamheid
Een mooi paradigmashift aan tafel was dat betekenis geven aan je organisatie volgens sommigen communicatie over je duurzaamheidsinitiatieven veronderstelt of zelfs vereist. Kleinere organisaties communiceren hier nu veelal niet over omdat ze wat ze doen zo vanzelfsprekend vinden. Daarnaast bestaat er ook schroom. Gevestigde organisaties willen wel communiceren, maar zijn terughoudend en vinden het lastig omdat de kans op backfire vanuit de publieke opinie groot is.

Experimenteren brengt ons verder
Aan tafel is ook gesproken over praktische zaken, zoals het terugdringen van het plastic-gebruik en het recyclen van plastic afval. Ironisch genoeg is niet iedere op het oog duurzame(re) oplossing (karton i.p.v. plastic) ook objectief altijd de betere oplossing. Maar, durf tonen en experimenteren hierin is nodig en brengt ons verder in het vinden van betere oplossingen. Regelgeving is nu vaak nog een beperkende factor. Het staat innoveren in de weg.

Offline: This content can only be displayed when online.

Scroll naar beneden.

Betekenis geven aan...

Joop Egmond is co-founder van InmensGrow en een mensgerichte ondernemer. Hij zorgt dat organisaties de competentie 'mensgericht transformeren' ontwikkelen, zodat ze hun autonomie bewaren en toekomstbestendig worden.

Samenvatting

Qua duurzaamheidsdoelen gebeurt bij veel organisaties al van alles. Toch wordt er weinig over gedeeld en de initiatieven zijn versnipperd. Een level playing field is nodig, om de slagkracht en samenwerking binnen de branche te vergroten. Het zou mooi als bedrijven dat zelf kunnen doen en ze zo kunnen helpen om de waardering voor ons voedsel te vergroten. Over de strategische richting bestaat overeenstemming, maar de vraag blijft: Wie betaalt de tactiek? 

Ambitie tonen
Om betekenis te kunnen geven aan of met je bedrijfsdoelen, moet je ze allereerst formuleren. Niet elke deelnemer aan tafel heeft zo’n fraai geformuleerd bedrijfsdoel. Toch is er de overtuiging dat als je echt iets wilt veranderen, je de lat hoog moet leggen en een doel moet formuleren dat ver weg ligt. Ook zal het helpen als eventuele bonusregelingen niet alleen afhangen van een financieel resultaat, maar ook van de impact op andere terreinen. Dat zal naar verwachting het gedrag in organisaties ten goede komen. 

Level playing field
Het bewustzijn dat bedrijven duurzamer moeten opereren, is zonder meer aanwezig. Ook laat iedereen aan tafel merken dat ze nog lang niet zijn waar ze moeten zijn. Daarom wordt gewezen op de noodzaak van een level playing field. De angst dat investeren in duurzaamheid ten koste gaat van de winstgevendheid omdat concurrenten het niet doen, werkt verlammend. Er is een pleidooi voor meer top down sturing vanuit overheid, of vanuit een bedrijfstak zelf die een convenant afspreekt. Zoals bijvoorbeeld in de frisdrankindustrie gebeurt met de reductie van suikers. 

Versnippering
Er zijn veel initiatieven om gezamenlijk te verduurzamen, maar die zijn nog erg versnipperd. De deelnemers vinden zelf dat ze meer zouden moeten samenwerken om de consument te informeren welke stappen er al genomen worden. Ook zou het mooi zijn als er onderling competitie zou ontstaan om elkaar te overtreffen op het vlak van duurzaamheid. 

De ongemakkelijke waarheid
Opgemerkt wordt dat gedragsverandering bij de consument - gezonder of duurzamer eten - lastig is. Veel CEO's voelen zich onmachtig om het wereldvoedselprobleem op te lossen. Het probleem is te groot en moet in stukken geknipt worden om hanteerbaar te zijn. De disruptors beamen dat ze niet in staat zijn strategische antwoorden op voedselvraagstukken te formuleren, maar juist wel met praktische oplossingen kunnen komen. Toch blijft er iets ongemakkelijks boven de tafel hangen. De marktpartijen voelen dat ze samen een grote verantwoordelijkheid dragen. “We creëren wel het probleem.” Bedrijven zijn (mede)verantwoordelijk, maar wat gaan ze bijdragen aan de oplossing van het immense vraagstuk? De aanwezigen zijn het in ieder geval eens met de stelling dat de gezonde keuze de makkelijke keuze moet worden voor de consument.

Systeemveranderingen waar je trots op bent
Spontaan komt het besef dat veel van de bedrijven aan tafel al behoorlijk onderweg zijn en maatregelen treffen die ze - als ze uitsluitend zouden kijken naar financiële maatstaven - niet zouden nemen. Er is trots op de stappen die al zijn gezet. Kijk naar de industriebrede belofte om suiker te reduceren. Zo'n belofte helpt enorm. Grote merken doen bijvoorbeeld alleen nog marketing op zero-varianten, niet op suikerhoudende. Dat geeft een enorme impact. 

Je bedrijfsdoelen
Inleider: Suzanne van der Pijl

Suzanne van der Pijl is Managing Partner van Schuttelaar & Partners en houdt zich vooral bezig met de communicatie over duurzaamheid en de implementatie van duurzaamheidsstrategieën voor overheden, bedrijfsleven en retail.

“Het zou goed zijn als er onderlinge competitie ontstaat om elkaar te overtreffen in duurzaamheid.”

Betekenis geven aan:
Offline: This content can only be displayed when online.

Lees meer

True pricing
Waarom willen bedrijven elk jaar groeien? Het idee van meer - meer - meer is achterhaald, maar klinkt nog door in KPI’s en veel targets. Belangrijker is het om inzicht te krijgen en geven in de integrale opbouw van de kostprijs van producten. Radicale transparantie is nodig waarbij ook de milieubelasting en sociaal-maatschappelijke effecten worden meegewogen: true costs. Geld is destructief. Naast profit zouden er ook KPI’s ontwikkeld moeten worden op duurzaamheid. 

Zoektocht naar zekerheid
Bedrijven hechten teveel waarde aan zekerheid. KPI’s zijn een controlemiddel, bedoeld om risico’s te vermijden. Vaak geldt: hoe groter het bedrijf, hoe meer we in het kwadrant van systeemdenken gaan zitten. Met als doel: optimale prestaties en optimale verbindingen met alle stakeholders.

Startups & disruptors zijn veel vrijer: (nog) vol van verlangen, passie. Ze zien en creëren kansen, durven & doen. Maar als ze van startup, doorontwikkelen naar scaleup en daarna nog groter groeien, hoe meer ook zij gaan hechten aan zekerheid en in systemen gaan denken. Niet zo gek: de verantwoordelijkheden worden groter.

Aan tafel zaten vrijwel uitsluitend disruptors. Zij zitten nog niet vast in de systemen en structuren waar de gevestigde orde zich aan conformeert. De vragen die de disruptors stellen, tonen haarfijn het verschil in denken aan: 

  • “Waarom is er weinig ruimte voor bottom up initiatieven?”
  • “Waarom worden bedrijven niet gewaardeerd op meer KPI’s, zoals impact op de planeet of sociale impact?”
  • “Hoe positioneer je innovatie in bedrijf als zeer belangrijk onderdeel van de business?”
  • “Waarom moeten mensen altijd super hard werken om nieuwe ideeën te lanceren; bewijzen dat het kan werken. Waarom is het niet andersom?”



Het systeem
Inleider: Jempi Moens

Jempi Moens is chief Imagination Officer van Fresh Forward en is altijd op zoek naar échte vernieuwing. Werken vanuit een gezamenlijke droom en een doorleefd verlangen: business by desire.

Samenvatting

Noodzaak tot verandering is er niet in een goed functionerend systeem. Verandering komt voort uit iets wat niet goed gaat. Wie betekenis wil geven aan het systeem, vraagt zich allereerst af hoe het systeem functioneert en hoe het veranderd kan worden. 

Verandering doet pijn
Het zijn de ondernemers en vooral de disruptors die het systeem willen veranderen. Meestal gaat die verandering traag en gaat het gepaard met pijn. Verandering brengt onzekerheid met zich mee. Daarom willen de meeste mensen helemaal geen verandering. Dat zit vooral in onze mindset. Twee dagen per jaar - tijdens strategisch overleg - hebben we een open mindset en denken we alleen in kansen en mogelijkheden. We zeggen volmondig ja tegen duurzaamheid en meer sociale impact. Maar de andere 363 dagen van het jaar, zitten we weer vast in ons traditionele keurslijf en beoordelen we succes op basis van KPI’s en winstpercentages. Dan is onze mindset gesloten en worden we weer ingehaald door de kortetermijndoelen en de waan van de dag.

Offline: This content can only be displayed when online.

Scroll naar beneden.

Betekenis geven aan...
Offline: This content can only be displayed when online.

Lees meer

Samenvatting

Iedereen aan deze tafel voelt een bepaalde sense of urgency, maar (nog) niet in dezelfde mate. Dat maakt de discussie levendig, complex en bij vlagen ‘licht pittig’. De jongere generatie wordt niet alleen zakelijk geraakt door de effecten van ons huidig gedrag en gebrek aan doortastendheid, maar het beïnvloed hun hele toekomstperspectief, terwijl de gevestigde orde van CEO’s (veelal 55+) grotendeels over hun graf heen regeert. Voor de millennials geldt: meer dan anderhalve graad opwarming is gewoon geen optie. We hebben nog maar 11 jaar om radicaal andere levenskeuzes te maken, dus als we ons voedselsysteem willen verbeteren ‘it better be good’. 

Maximaliseren van je bijdrage
Momenteel lijken de duurzaamheidsinspanningen bij de grote corporates in de optiek van een aantal van de disruptors nog teveel een marketinginstrument. Het ontbreekt aan lef om de onconventionele keuzes te maken en de pijnlijke beslissingen te nemen die nodig zijn. De gevestigde orde ervaart juist dat ze stappen in de juiste richting zetten maar dat het moeilijk is om het systeem écht te veranderen. Prudent gedrag is wat onze keten nodig heeft. Een succesvol ondernemer is een dromer die nooit opgeeft. Het draait om maximaliseren van je bijdrage, niet langer om het minimaliseren van je schade.

Nee zeggen
Als bedrijf en als keten is het belangrijk om heldere kernwaarden te hebben voor werk en handelen: alleen zo kun je betekenisvol zijn. Dat begint bij bepaalde dingen niet doen. Nee zeggen tegen iets dat je nog niet doet, is eenvoudiger dan iets schrappen uit je operatie of nee zeggen tegen een stuk van je bestaande omzet. Consumenten zijn in principe prima bereid mee te bewegen met veranderingen. Dat is de algemene opvatting aan tafel. Je moet consumenten een keuze bieden, maar ondersteunen in zijn duurzame(re) keuzes. We moeten ons niet verschuilen achter regelgeving, maar lef tonen. Geloof hebben dat de status quo anders kan.

Ethisch oordeel
Om impact te maken hebben grote bedrijven de kleine bedrijven in onze keten nodig, en vice versa. Als vega-initiatief ben je relatief klein en sta je alleen, maar om impact te maken moet je elkaar opzoeken. Met normen die verschuiven en techniek die voortschrijdt, zou elk groot bedrijf een ethical judge moeten hebben die maandelijks de eigen voortgang, activiteiten en producten beoordeeld. Wat is de aantoonbare vooruitgang op het gebied van CO2-vermindering, verbetering van het dierenwelzijn, effect op… De uitdaging is om naast profit ook de maatschappelijke opbrengst - goed doen voor people & planet - zichtbaar te maken voor consumenten en stakeholders. True pricing is daarbij key. 

Samenwerking in de keten
Vergaande ketensamenwerking is nodig om samen betekenis te kunnen geven aan die keten. Wat kunnen we leren van andere economieën? Wettelijke bekrachtiging van bepaalde limieten kan helpen, maar ook onderling kan er meer samengewerkt worden. Door de huidige concurrentiedruk en het bestaande systeemdenken voelen bedrijven zich haast gedwongen om ongezonde keuzes te maken of ongezonde producten aan te bieden, zonder dat ze daar zelf achter staan. Maar het is een kwestie van keuzes maken: transparantie en perspectief bieden. Qua partnership in de foodketen is er nog een wereld te winnen, volgens de disruptors. “Het voelt best stand-alone.” Maar nu lineair groeien geen optie meer is, moeten we elkaar zien te vinden. De uitdaging is om een fair speelveld te creëren. Dat kan alleen als we het bestaande speelveld kantelen en opnieuw inrichten.

De foodketen
Inleider: Elke Maas

Elke Maas is Managing Director Large Corporates Food & Agri bij de Rabobank. Met "Banking for food" heeft de Rabobank een duidelijke visie op voedselzekerheid en de foodketen.

“De sense of urgency is daar: 
We hebben écht nog maar 11 jaar.”

Betekenis geven aan...
Offline: This content can only be displayed when online.

Lees meer

Offline: This content can only be displayed when online.

Lees meer

Samenvatting

Gedrag is lastiger te sturen dan je denkt. Een van de misvattingen is dat voorlichting gedrag verandert. Ook al weten consumenten dat het ongezond is om te roken, mensen blijven het toch doen, jarenlang. Zo werkt het ook met de kiloknaller, vet, zout en suiker. Zaken die wel werken: een nieuwe sociale norm creëren waardoor je gedrag niet acceptabel is. En de omgeving veranderen, bijvoorbeeld door hogere prijzen of nudging.

Contra-intuïtief
Den Haag loopt achter op dit onderwerp. Gemeenten in Nederland schakelen veel sneller en het bedrijfsleven al helemaal. Op individueel niveau helpt bewustwording overigens wel bij gedragsverandering. Dat maakt het onderwerp contra-intuïtief: ‘wat voor mij werkt, werkt niet voor de maatschappij.’ Bedrijven en overheden op zoek naar gedragsverandering doen er verstandig aan de stap van bewustwording over te slaan.

Ethiek van beïnvloeding
Het is de vraag aan tafel in hoeverre gedragsverandering ethisch is. Het kan leiden tot manipulatief en paternalistisch gedrag. Maar de deelnemers denken dat het doel de middelen heiligt als de uitkomsten uiteindelijk wenselijk zijn. Marketing en reclame zijn natuurlijk altijd al sturingen van gedrag geweest. Het is eigenlijk onderdeel van alle commerciële bedrijfsvoering. We zijn het allemaal eens dat we gezonder moeten eten op een manier die de planeet minder belast. Sturen op gedrag door bedrijven en overheden is dus acceptabel, is de consensus.

Verantwoordelijkheid nemen
Alle partijen aan tafel willen hun verantwoordelijkheid oppakken. Niemand wil aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan. Daarom hebben vrijwel alle partijen aan tafel initiatieven ontplooid om het aanbod te verduurzamen. Alleen blijkt de praktijk weerbarstig: consumenten roepen veel over duurzaamheid en gezondheid en kiezen vervolgens in het schap massaal voor suikerhoudende frisdrank, vlees, zout en vet. Nudging, marketing, aanbod en prijssturing halen weinig uit. De vraag is dan ook: moeten we betekenis geven aan ons eigen gedrag of aan het consumentengedrag?

Moed tonen
Om resultaten te boeken is moed nodig. En waar moed leidt tot commerciële schade doordat je jezelf een te grote beperking oplegt ten opzichte van je concurrenten, zou de overheid moeten ingrijpen. Net als met het rookverbod, zou de overheid bepaalde zaken eenvoudigweg mogen opleggen. Bedrijven willen graag bijdragen aan gedragsverandering en zijn bereid daartoe gestuurd te worden.

Van reactief naar pro-actief
De zaken die nu tot verandering leiden, zijn de zaken die tot verandering dwingen: een verbod van de overheid, of een crisis in de maatschappij of in de keten. Het is allemaal reactief. Verandering komt pro-actief alleen van de kleine spelers die niet het historisch gewicht en de druk van de aandeelhouders voelen. Voorbeelden als de Vegetarische Slager en biologische nichemerken die frisdranken maken, zorgen voor nieuwe impulsen waar de grote industrieën op inspelen of die ze overnemen.

Betekenis geven aan...
Inleider: Ap Dijksterhuis

Ap Dijksterhuis is hoogleraar, ondernemer, spreker en schrijver van onder meer "Maakt geld gelukkig?" en "Het slimme onbewuste". Hij probeert met inzichten uit de wetenschappelijke psychologie de wereld te verbeteren door gedrag te veranderen en door menselijk geluk te bevorderen.

“De vraag is: moeten we betekenis geven aan ons eigen gedrag of aan 
het consumentengedrag?”

Je gedrag

Rondetafelsessies
over betekenis geven...

Key takeouts
De outtake van de drie sessies vormt de basis voor de Summit van 2020. Door de thematiek samen te overdenken, dilemma’s te bespreken en oplossingsrichtingen te verkennen, komen we tot de meest relevante programmering, werkvormen en sprekers voor de summit. 

In workshop 1 draaide het om verkenning van de thema’s. In totaal zijn er zeven relevante subthema’s gekozen rond het onderwerp betekenis geven. Aan ieder subthema is een inleider gekoppeld, die zowel inhoudelijk specialist is, maar ook de discussie aan tafel faciliteert.

We zijn gezamenlijk begonnen aan een reis met als eerste bestemming de Food Impactors Summit, die eind maart 2020 voor het eerst plaatsvindt. Tijdens drie workshops - in januari, april en juni 2019 - denken zo’n 70 shiftleaders, gevestigd én aanstormend, na over het thema van de Summit: ‘betekenis geven’. Van iedere workshop maken we een beknopte recap. Dit magazine vat de eerste sessie samen en introduceert de inleiders. 

Workshop ronde 1
Datum: 
29 januari
Locatie: 

Albert Heijn Hoofdkantoor, Zaandam
Aanwezig: 

60 deelnemers, waarvan ongeveer 
1 op de 3 ‘disruptors’

De 7 thematafels:
Betekenis geven aan...

Betekenis geven aan...

“Je kunt pas een rol van betekenis spelen als je weet wie je bent.”

Samenvatting

De vraag is “Wie zijn wij nu? Wat heeft een mens nodig om optimaal mens te zijn? Hoe zou je van het hele leven een mooi leven kunnen maken? Zowel werk als privé?” 

Wij zijn gewend lineair te denken. Daardoor denken we in vooruitgang en nieuwe concepten. Alles wat oud is, lijkt daardoor gedateerd. We leven in een tijd waarin het oude heeft afgedaan. Maar vanuit de Hebreeuwse traditie heeft iets wat oud is zich juist bewezen. Je zou niet zomaar afscheid moeten nemen van wat oud is en niet steeds weer opnieuw moeten beginnen, maar oude ijkpunten gebruiken. Concentrisch denken in plaats van lineair. Ter inspiratie dit gedicht, wat deze denktrant aan tafel perfect lijkt samen te vatten. 

De vicieuze cirkel
Als ik blijf kijken
zoals ik altijd heb gekeken,
blijf ik denken
zoals ik altijd heb gedacht.

Als ik blijf denken
zoals ik altijd heb gedacht,
blijf ik geloven
zoals ik altijd heb geloofd.

Als ik blijf geloven
zoals ik altijd heb geloofd,
blijf ik doen
wat ik altijd heb gedaan.

Als ik blijf doen
wat ik altijd heb gedaan,
blijft mij overkomen,
wat mij altijd overkomt.

Maar als ik nu mijn ogen sluit
en mijn ware zelf voel van binnen,
dan kom ik deze cirkel uit
en kan ik steeds opnieuw beginnen.

(schrijver onbekend)

Ad van Nieuwpoort is predikant in Bloemendaal en Overveen. Auteur van o.a. het boek “Uit de tijd. Wat bezielt een liberale dorpsdominee?" en bekend van de documentaire "Hier ben ik".

Je leven
Betekenis geven aan...
Inleider: Kees Klomp
De samenleving

Samenvatting

De ontwikkeling die de samenleving nodig heeft, is de overgang naar een regeneratieve economie: een economisch systeem dat dienstbaar is aan Moeder Aarde. Dat gaat dus verder dan circulariteit en duurzaamheid. Om dat te kunnen realiseren moeten we een nieuwe waardetaal vinden. Een taal waarin we de maatschappelijke winst minimaal even zwaar meewegen als de monetaire winst. Er zijn al veel stappen gezet in de richting van zo’n waardetaal, maar nu is het zaak om consensus te bereiken en tot breed gedragen acceptatie te komen. 

Impact carrièrepad
Voor de nieuwe generatie professionals wordt een bedrijf een vehikel om impact uit te oefenen en - letterlijk - te werken aan een betere wereld. De verwachting is dat in mindere mate de consument maar vooral de medewerker bedrijven steeds vaker tot verantwoording zullen roepen. Zij zetten bedrijven het mes op de keel om integer en duurzaam ondernemerschap af te dwingen. Zij gaan indien nodig zelf aan de deuren rammelen bij directies. Bedrijven zullen in de toekomst steeds meer veranderen van onderaf en van binnenuit.

Disruptors worden serieus genomen 
Een andere interessante shift is dat in de voorbije jaren de disruptors in de foodsector de corporates hebben laten inzien dat ook zij in beweging moeten komen. Werden disruptors tot kort geleden door de gevestigde orde gezien als een zwerm vervelende muggen die de rust verstoorden, inmiddels is er bij hen ook de wil om te veranderen. De onderstroom en bovenstroom vinden elkaar in hun gezamenlijke zoektocht naar impact. Zie een bewijs in de overname van de Vegetarische Slager door Unilever. Die samenwerking vereist andere energie, vertrouwen, integriteit en openheid. Meer op cohesie en gezamenlijkheid gericht.

Evolutie of revolutie
Aan tafel voelt iedereen de urgentie: de snelheid van verandering moet omhoog. Maar wat de consequenties zullen zijn als de versnelling niet snel genoeg oppikt, daarover twijfelt men nog. In een pessimistische (of realistische) maatschappijvisie vraagt men zich af of er nog voldoende tijd resteert om die verandering geleidelijk te laten evolueren. Of dat verandering zal worden afgedwongen door gewelddadige revolutie: klimaatactivisme, eco-terrorisme, oorlog om het klimaat te redden. Nu de discussie verder polariseert, kan het onaangenaam worden...

“Het is hoog tijd dat we een nieuwe waardetaal ontwikkelen, waarin we naast monetaire winst ook maatschappelijke winst meewegen.”

Kees Klomp heeft maar één doel en dat is de betekeniseconomie in Nederland aanjagen. Dat doet hij onder meer als schrijver van "Pioniers van de nieuwe welvaart" en "Handboek betekenisvol ondernemen" en als spreker.

Betekenis geven aan...
Inleider: Joop Egmond
Je organisatie

Communiceren over duurzaamheid
Een mooi paradigmashift aan tafel was dat betekenis geven aan je organisatie volgens sommigen communicatie over je duurzaamheidsinitiatieven veronderstelt of zelfs vereist. Kleinere organisaties communiceren hier nu veelal niet over omdat ze wat ze doen zo vanzelfsprekend vinden. Daarnaast bestaat er ook schroom. Gevestigde organisaties willen wel communiceren, maar zijn terughoudend en vinden het lastig omdat de kans op backfire vanuit de publieke opinie groot is.

Experimenteren brengt ons verder
Aan tafel is ook gesproken over praktische zaken, zoals het terugdringen van het plastic-gebruik en het recyclen van plastic afval. Ironisch genoeg is niet iedere op het oog duurzame(re) oplossing (karton i.p.v. plastic) ook objectief altijd de betere oplossing. Maar, durf tonen en experimenteren hierin is nodig en brengt ons verder in het vinden van betere oplossingen. Regelgeving is nu vaak nog een beperkende factor. Het staat innoveren in de weg.

Samenvatting

Voor het betekenis geven aan een gevestigde organisatie is een heldere langetermijnvisie nodig en een gefaseerde transitie. Gefaseerd, omdat de schaal waarop gevestigde organisaties opereren en het meenemen van de omgeving en aanpassen van de keten veel tijd kost.

Front runners
Betekenis geven is een relatief begrip. De impact van een groot bedrijf is groter dan de impact van een klein bedrijf. Echter, beide vormen van betekenis geven zijn even belangrijk. Het mooie was dat alle bedrijven aan tafel een heldere bestaansreden - why - hebben, die ook voelbaar en geloofwaardig is als deze gedeeld wordt. Front runners gaan voorop in het betekenis geven aan hun organisatie, waarbij ze moeten opletten voor het Don Quichot-syndroom.

Inspiratie

Bekijk ter inspiratie deze video van Simon Sinek. Dit filmpje geeft goed aan waar je de energie vandaan haalt om door te gaan in het meer betekenis geven.

Joop Egmond is co-founder van InmensGrow en een mensgerichte ondernemer. Hij zorgt dat organisaties de competentie 'mensgericht transformeren' ontwikkelen, zodat ze hun autonomie bewaren en toekomstbestendig worden.

Betekenis geven aan:

Samenvatting

Qua duurzaamheidsdoelen gebeurt bij veel organisaties al van alles. Toch wordt er weinig over gedeeld en de initiatieven zijn versnipperd. Een level playing field is nodig, om de slagkracht en samenwerking binnen de branche te vergroten. Het zou mooi als bedrijven dat zelf kunnen doen en ze zo kunnen helpen om de waardering voor ons voedsel te vergroten. Over de strategische richting bestaat overeenstemming, maar de vraag blijft: Wie betaalt de tactiek? 

Ambitie tonen
Om betekenis te kunnen geven aan of met je bedrijfsdoelen, moet je ze allereerst formuleren. Niet elke deelnemer aan tafel heeft zo’n fraai geformuleerd bedrijfsdoel. Toch is er de overtuiging dat als je echt iets wilt veranderen, je de lat hoog moet leggen en een doel moet formuleren dat ver weg ligt. Ook zal het helpen als eventuele bonusregelingen niet alleen afhangen van een financieel resultaat, maar ook van de impact op andere terreinen. Dat zal naar verwachting het gedrag in organisaties ten goede komen. 

Level playing field
Het bewustzijn dat bedrijven duurzamer moeten opereren, is zonder meer aanwezig. Ook laat iedereen aan tafel merken dat ze nog lang niet zijn waar ze moeten zijn. Daarom wordt gewezen op de noodzaak van een level playing field. De angst dat investeren in duurzaamheid ten koste gaat van de winstgevendheid omdat concurrenten het niet doen, werkt verlammend. Er is een pleidooi voor meer top down sturing vanuit overheid, of vanuit een bedrijfstak zelf die een convenant afspreekt. Zoals bijvoorbeeld in de frisdrankindustrie gebeurt met de reductie van suikers. 

Versnippering
Er zijn veel initiatieven om gezamenlijk te verduurzamen, maar die zijn nog erg versnipperd. De deelnemers vinden zelf dat ze meer zouden moeten samenwerken om de consument te informeren welke stappen er al genomen worden. Ook zou het mooi zijn als er onderling competitie zou ontstaan om elkaar te overtreffen op het vlak van duurzaamheid. 

De ongemakkelijke waarheid
Opgemerkt wordt dat gedragsverandering bij de consument - gezonder of duurzamer eten - lastig is. Veel CEO's voelen zich onmachtig om het wereldvoedselprobleem op te lossen. Het probleem is te groot en moet in stukken geknipt worden om hanteerbaar te zijn. De disruptors beamen dat ze niet in staat zijn strategische antwoorden op voedselvraagstukken te formuleren, maar juist wel met praktische oplossingen kunnen komen. Toch blijft er iets ongemakkelijks boven de tafel hangen. De marktpartijen voelen dat ze samen een grote verantwoordelijkheid dragen. “We creëren wel het probleem.” Bedrijven zijn (mede)verantwoordelijk, maar wat gaan ze bijdragen aan de oplossing van het immense vraagstuk? De aanwezigen zijn het in ieder geval eens met de stelling dat de gezonde keuze de makkelijke keuze moet worden voor de consument.

Systeemveranderingen waar je trots op bent
Spontaan komt het besef dat veel van de bedrijven aan tafel al behoorlijk onderweg zijn en maatregelen treffen die ze - als ze uitsluitend zouden kijken naar financiële maatstaven - niet zouden nemen. Er is trots op de stappen die al zijn gezet. Kijk naar de industriebrede belofte om suiker te reduceren. Zo'n belofte helpt enorm. Grote merken doen bijvoorbeeld alleen nog marketing op zero-varianten, niet op suikerhoudende. Dat geeft een enorme impact. 

Inleider: Suzanne van der Pijl
Je bedrijfsdoelen

Suzanne van der Pijl is Managing Partner van Schuttelaar & Partners en houdt zich vooral bezig met de communicatie over duurzaamheid en de implementatie van duurzaamheidsstrategieën voor overheden, bedrijfsleven en retail.

“Het zou goed zijn als er onderlinge competitie ontstaat om elkaar te overtreffen in duurzaamheid.”

Het systeem
Betekenis geven aan...
Inleider: Jempi Moens

True pricing
Waarom willen bedrijven elk jaar groeien? Het idee van meer - meer - meer is achterhaald, maar klinkt nog door in KPI’s en veel targets. Belangrijker is het om inzicht te krijgen en geven in de integrale opbouw van de kostprijs van producten. Radicale transparantie is nodig waarbij ook de milieubelasting en sociaal-maatschappelijke effecten worden meegewogen: true costs. Geld is destructief. Naast profit zouden er ook KPI’s ontwikkeld moeten worden op duurzaamheid. 

Zoektocht naar zekerheid
Bedrijven hechten teveel waarde aan zekerheid. KPI’s zijn een controlemiddel, bedoeld om risico’s te vermijden. Vaak geldt: hoe groter het bedrijf, hoe meer we in het kwadrant van systeemdenken gaan zitten. Met als doel: optimale prestaties en optimale verbindingen met alle stakeholders.

Startups & disruptors zijn veel vrijer: (nog) vol van verlangen, passie. Ze zien en creëren kansen, durven & doen. Maar als ze van startup, doorontwikkelen naar scaleup en daarna nog groter groeien, hoe meer ook zij gaan hechten aan zekerheid en in systemen gaan denken. Niet zo gek: de verantwoordelijkheden worden groter.

Aan tafel zaten vrijwel uitsluitend disruptors. Zij zitten nog niet vast in de systemen en structuren waar de gevestigde orde zich aan conformeert. De vragen die de disruptors stellen, tonen haarfijn het verschil in denken aan: 

  • “Waarom is er weinig ruimte voor bottom up initiatieven?”
  • “Waarom worden bedrijven niet gewaardeerd op meer KPI’s, zoals impact op de planeet of sociale impact?”
  • “Hoe positioneer je innovatie in bedrijf als zeer belangrijk onderdeel van de business?”
  • “Waarom moeten mensen altijd super hard werken om nieuwe ideeën te lanceren; bewijzen dat het kan werken. Waarom is het niet andersom?”



Samenvatting

Noodzaak tot verandering is er niet in een goed functionerend systeem. Verandering komt voort uit iets wat niet goed gaat. Wie betekenis wil geven aan het systeem, vraagt zich allereerst af hoe het systeem functioneert en hoe het veranderd kan worden. 

Verandering doet pijn
Het zijn de ondernemers en vooral de disruptors die het systeem willen veranderen. Meestal gaat die verandering traag en gaat het gepaard met pijn. Verandering brengt onzekerheid met zich mee. Daarom willen de meeste mensen helemaal geen verandering. Dat zit vooral in onze mindset. Twee dagen per jaar - tijdens strategisch overleg - hebben we een open mindset en denken we alleen in kansen en mogelijkheden. We zeggen volmondig ja tegen duurzaamheid en meer sociale impact. Maar de andere 363 dagen van het jaar, zitten we weer vast in ons traditionele keurslijf en beoordelen we succes op basis van KPI’s en winstpercentages. Dan is onze mindset gesloten en worden we weer ingehaald door de kortetermijndoelen en de waan van de dag.

Jempi Moens is chief Imagination Officer van Fresh Forward en is altijd op zoek naar échte vernieuwing. Werken vanuit een gezamenlijke droom en een doorleefd verlangen: business by desire.

Betekenis geven aan...

“De sense of urgency is daar: 
We hebben écht nog maar 11 jaar.”

Inleider: Elke Maas
De foodketen

Samenvatting

Iedereen aan deze tafel voelt een bepaalde sense of urgency, maar (nog) niet in dezelfde mate. Dat maakt de discussie levendig, complex en bij vlagen ‘licht pittig’. De jongere generatie wordt niet alleen zakelijk geraakt door de effecten van ons huidig gedrag en gebrek aan doortastendheid, maar het beïnvloed hun hele toekomstperspectief, terwijl de gevestigde orde van CEO’s (veelal 55+) grotendeels over hun graf heen regeert. Voor de millennials geldt: meer dan anderhalve graad opwarming is gewoon geen optie. We hebben nog maar 11 jaar om radicaal andere levenskeuzes te maken, dus als we ons voedselsysteem willen verbeteren ‘it better be good’. 

Maximaliseren van je bijdrage
Momenteel lijken de duurzaamheidsinspanningen bij de grote corporates in de optiek van een aantal van de disruptors nog teveel een marketinginstrument. Het ontbreekt aan lef om de onconventionele keuzes te maken en de pijnlijke beslissingen te nemen die nodig zijn. De gevestigde orde ervaart juist dat ze stappen in de juiste richting zetten maar dat het moeilijk is om het systeem écht te veranderen. Prudent gedrag is wat onze keten nodig heeft. Een succesvol ondernemer is een dromer die nooit opgeeft. Het draait om maximaliseren van je bijdrage, niet langer om het minimaliseren van je schade.

Nee zeggen
Als bedrijf en als keten is het belangrijk om heldere kernwaarden te hebben voor werk en handelen: alleen zo kun je betekenisvol zijn. Dat begint bij bepaalde dingen niet doen. Nee zeggen tegen iets dat je nog niet doet, is eenvoudiger dan iets schrappen uit je operatie of nee zeggen tegen een stuk van je bestaande omzet. Consumenten zijn in principe prima bereid mee te bewegen met veranderingen. Dat is de algemene opvatting aan tafel. Je moet consumenten een keuze bieden, maar ondersteunen in zijn duurzame(re) keuzes. We moeten ons niet verschuilen achter regelgeving, maar lef tonen. Geloof hebben dat de status quo anders kan.

Ethisch oordeel
Om impact te maken hebben grote bedrijven de kleine bedrijven in onze keten nodig, en vice versa. Als vega-initiatief ben je relatief klein en sta je alleen, maar om impact te maken moet je elkaar opzoeken. Met normen die verschuiven en techniek die voortschrijdt, zou elk groot bedrijf een ethical judge moeten hebben die maandelijks de eigen voortgang, activiteiten en producten beoordeeld. Wat is de aantoonbare vooruitgang op het gebied van CO2-vermindering, verbetering van het dierenwelzijn, effect op… De uitdaging is om naast profit ook de maatschappelijke opbrengst - goed doen voor people & planet - zichtbaar te maken voor consumenten en stakeholders. True pricing is daarbij key. 

Samenwerking in de keten
Vergaande ketensamenwerking is nodig om samen betekenis te kunnen geven aan die keten. Wat kunnen we leren van andere economieën? Wettelijke bekrachtiging van bepaalde limieten kan helpen, maar ook onderling kan er meer samengewerkt worden. Door de huidige concurrentiedruk en het bestaande systeemdenken voelen bedrijven zich haast gedwongen om ongezonde keuzes te maken of ongezonde producten aan te bieden, zonder dat ze daar zelf achter staan. Maar het is een kwestie van keuzes maken: transparantie en perspectief bieden. Qua partnership in de foodketen is er nog een wereld te winnen, volgens de disruptors. “Het voelt best stand-alone.” Maar nu lineair groeien geen optie meer is, moeten we elkaar zien te vinden. De uitdaging is om een fair speelveld te creëren. Dat kan alleen als we het bestaande speelveld kantelen en opnieuw inrichten.

Elke Maas is Managing Director Large Corporates Food & Agri bij de Rabobank. Met "Banking for food" heeft de Rabobank een duidelijke visie op voedselzekerheid en de foodketen.

Je gedrag
Betekenis geven aan...

Samenvatting

Gedrag is lastiger te sturen dan je denkt. Een van de misvattingen is dat voorlichting gedrag verandert. Ook al weten consumenten dat het ongezond is om te roken, mensen blijven het toch doen, jarenlang. Zo werkt het ook met de kiloknaller, vet, zout en suiker. Zaken die wel werken: een nieuwe sociale norm creëren waardoor je gedrag niet acceptabel is. En de omgeving veranderen, bijvoorbeeld door hogere prijzen of nudging.

Contra-intuïtief
Den Haag loopt achter op dit onderwerp. Gemeenten in Nederland schakelen veel sneller en het bedrijfsleven al helemaal. Op individueel niveau helpt bewustwording overigens wel bij gedragsverandering. Dat maakt het onderwerp contra-intuïtief: ‘wat voor mij werkt, werkt niet voor de maatschappij.’ Bedrijven en overheden op zoek naar gedragsverandering doen er verstandig aan de stap van bewustwording over te slaan.

Ethiek van beïnvloeding
Het is de vraag aan tafel in hoeverre gedragsverandering ethisch is. Het kan leiden tot manipulatief en paternalistisch gedrag. Maar de deelnemers denken dat het doel de middelen heiligt als de uitkomsten uiteindelijk wenselijk zijn. Marketing en reclame zijn natuurlijk altijd al sturingen van gedrag geweest. Het is eigenlijk onderdeel van alle commerciële bedrijfsvoering. We zijn het allemaal eens dat we gezonder moeten eten op een manier die de planeet minder belast. Sturen op gedrag door bedrijven en overheden is dus acceptabel, is de consensus.

Verantwoordelijkheid nemen
Alle partijen aan tafel willen hun verantwoordelijkheid oppakken. Niemand wil aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan. Daarom hebben vrijwel alle partijen aan tafel initiatieven ontplooid om het aanbod te verduurzamen. Alleen blijkt de praktijk weerbarstig: consumenten roepen veel over duurzaamheid en gezondheid en kiezen vervolgens in het schap massaal voor suikerhoudende frisdrank, vlees, zout en vet. Nudging, marketing, aanbod en prijssturing halen weinig uit. De vraag is dan ook: moeten we betekenis geven aan ons eigen gedrag of aan het consumentengedrag?

Moed tonen
Om resultaten te boeken is moed nodig. En waar moed leidt tot commerciële schade doordat je jezelf een te grote beperking oplegt ten opzichte van je concurrenten, zou de overheid moeten ingrijpen. Net als met het rookverbod, zou de overheid bepaalde zaken eenvoudigweg mogen opleggen. Bedrijven willen graag bijdragen aan gedragsverandering en zijn bereid daartoe gestuurd te worden.

Van reactief naar pro-actief
De zaken die nu tot verandering leiden, zijn de zaken die tot verandering dwingen: een verbod van de overheid, of een crisis in de maatschappij of in de keten. Het is allemaal reactief. Verandering komt pro-actief alleen van de kleine spelers die niet het historisch gewicht en de druk van de aandeelhouders voelen. Voorbeelden als de Vegetarische Slager en biologische nichemerken die frisdranken maken, zorgen voor nieuwe impulsen waar de grote industrieën op inspelen of die ze overnemen.

Inleider: Ap Dijksterhuis

“De vraag is: moeten we betekenis geven aan ons eigen gedrag of aan 
het consumentengedrag?”

Ap Dijksterhuis is hoogleraar, ondernemer, spreker en schrijver van onder meer "Maakt geld gelukkig?" en "Het slimme onbewuste". Hij probeert met inzichten uit de wetenschappelijke psychologie de wereld te verbeteren door gedrag te veranderen en door menselijk geluk te bevorderen.